پاویون اتاق تهران در روزهای برگزاری دو نمایشگاه صنعت نساجی و پوشاک، اقدام به برپایی کارگاهها و نشستهای تخصصی کرد که با اقبال فعالان اقتصادی مواجه شد. چنانکه، برگزاری یک پانل تخصصی با عنوان «چرا قاچاق همچنان مزیت دارد؟» و همچنین بررسی «پایداری» و«کاربردهای هوش مصنوعی» در صنعت نساجی در قالب کارگاههای آموزشی از جمله این رویدادها بود.
در حاشیه برگزاری سیویکمین نمایشگاه بینالمللی صنعت نساجی و سیزدهمین نمایشگاه پوشاک، یک پانل تخصصی با موضوع بررسی وضعیت قاچاق در پاویون مشترک اتاق تهران و انجمن صنایع نساجی برگزارشد. در این نشست، سودآوری بالای قاچاق، ضعف در اجرای قوانین، ناهماهنگی مقررات و مسئله رقابتپذیری تولید داخلی از عوامل اصلی تداوم قاچاق پوشاک در بازار کشور عنوان شد.
چرا با وجود قوانین قاچاق همچنان مزیت رقابتی دارد؟
پانل تخصصی «چرا باوجود قوانین، قاچاق همچنان مزیت رقابتی دارد؟» با حضور فعالان اقتصادی و نمایندگانی از دولت و مجلس برگزار شد و شجاع الدین امامی رئوف، دبیر انجمن صنایع نساجی ایران در این نشست با اشاره به حجم بالای کالاهای قاچاق وارداتی توضیح داد: بخش عمدهای از پوشاک وارداتی با تعرفه های بسیار پایین وارد کشور شده و توان رقابت را از تولیدکنندگان داخلی سلب کرده است. چنانکه تولید با قیمت مشابه نیز برای تولیدکنندگان داخلی ممکن نیست.
امامی رئوف همچنین به اهمیت همکاری و گفتوگوی مستمر میان تولیدکنندگان و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز اشاره کرد و گفت: اقدامات ستاد مانند طرح شناسه کالا و رصد بازار اهمیت زیادی در حمایت از تولید داخلی دارند، اما گفتوگوی مستمر و همکاری نزدیک با بخشخصوصی برای ارائه راهکارهای عملی ضروری است. هدف ما این است که با تبادل نظر و همکاری، مسیر مقابله با قاچاق هموارتر و فضای رقابتی برای تولیدکنندگان داخلی عادلانهتر شود.
در ادامه، رضا موسیزاده، مدیرکل دفتر امور اقتصادی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز نیز اعلام کرد: ستاد با همکاری وزارت صنعت، اتاق بازرگانی و دیگر نهادها همزمان در دو مسیر مقابله با قاچاق و حمایت از تولید داخلی فعالیت میکند. نیاز کشور به پوشاک حدود ۷.۲ میلیارد دلار در سال برآورد میشود اما واردات قانونی معادل شش میلیون دلار و قاچاق، نزدیک به دو میلیارد دلار اعلام شده است. نیاز کشور در حوزه کفش نیز معادل۲.۷ میلیارد دلار تخمین زده میشود و تنها به میزان ۶۴۸ میلیون دلار آن از محل تولید داخل و سه میلیون دلار از محل واردات قانونی تامین میشود.
مدیرکل دفتر امور اقتصادی ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در ادامه بیان کرد: ستاد برای مقابله با قاچاق، مسیر معافیتها و واردات ملوانی و کولبری را طی پنج سال ساماندهی میکند و اولویت با کالاهایی است که امکان تولید داخلی ندارند.
او افزود: همکاری تشکلهای صنفی و انجمنها در ارائه آمار و مطالعات تطبیقی، ارائه راهکارهای عملیاتی برای حمایت از تولید داخل وکاهش قاچاق را تقویت کرده و گامی موثر در تقویت اقتصاد ملی محسوب میشود.
مجلس در پی کاهش انگیزه قاچاقچیان
در ادامه این نشست تخصصی، سیدکریم معصومی، رئیس فراکسیون کارآفرینی، اشتغال و رفع موانع تولید و عضو ناظر مجلس در ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا نیز گفت: با وجود قوانین موجود، قاچاق کالا هنوز مزیت دارد؛ چرا که سود حاصل از آن بیشتر از جریمه و زیان احتمالی است. بخشی از این مسئله به قوانین ناکافی و بخشی دیگر به اجرای نادرست آنها بازمیگردد، به طوری که برخی آییننامهها و بخشنامهها حتی با قانون مغایرت دارند.
وی افزود: مجلس در برنامه هفتم و با اصلاح قانون قاچاق کالا و ارز در حال کاهش انگیزه قاچاقچیان است و با نظارت دقیق بر زنجیره تولید تا توزیع، موانع تولید داخلی را رفع و حمایت از اشتغال و تولید را تقویت میکند. معصومی، همچنین با اشاره به اهمیت صنعت نساجی در اقتصاد کشور گفت: صنایع نساجی پس از صنایع بزرگ دیگر، از صنایع حیاتی محسوب میشوند و حمایت از آنها نقش کلیدی در ایجاد اشتغال و توسعه تولید داخلی دارد.
او با بیان اینکه« قاچاقچی با محاسبه سود و زیان نسبت به انجام قاچاق ترغیب میشود» ادامه داد: اصلاح قانون باید به گونهای باشد که ضرر انجام این تخلف از سود آن بیشتر شود. علاوه بر این، برخی آییننامهها و بخشنامهها حتی با قانون اصلی مغایرت دارند و مجلس با نقش نظارتی خود تلاش میکند این ناهماهنگیها را برطرف کند تا زنجیره تولید تا توزیع، هوشمند و بدون خلل باشد.
همچنین وحیدکنعانی، عضو هیئت رییسه فراکسیون کارآفرینی، اشتغال و رفع موانع تولید با تاکید بر اینکه« هدف مجلس حمایت از تولید داخلی و ارتقای نقش شرکتهای دانشبنیان در اقتصاد است» افزود: قوانین مترقی و ظرفیتهای مالیاتی میتواند به توسعه تولید کمک کند و مجلس تمام تلاش خود را برای کاهش موانع، همراهی با دولت و تقویت تولید داخلی به کار میگیرد تا اقتصاد کشور از واردات غیرضروری فاصله بگیرد و اشتغال و رشد پایدار ایجاد شود.
او با اشاره به بازدید خود از نمایشگاه، حضور گسترده تولیدکنندگان داخلی را نشانه وجود ظرفیتهای قابل توجه تولید و ارتقای فناوری در کشور دانست و گفت: برگزاری چنین نمایشگاههایی فرصتی مناسب برای معرفی تولیدات داخلی، ارتباط مستقیم با مردم و حتی جذب ظرفیتهای خارجی است.
کنعانی با بیان اینکه برخی تولیدکنندگان اعلام میکنند که هیچ مطالبهای جز عدم ایجاد مزاحمت و بوروکراسی ندارند،افزود: بسیاری از فعالان اقتصادی معتقدند اگر دستگاههای اجرایی و نهادهای مرتبط، همراهی لازم را داشته باشند، تولیدکننده میتواند با توان خود مسیر رشد را طی کند. این موضوع پیام روشنی برای مجلس و دولت دارد که باید بیش از پیش در کنار تولیدکنندگان قرار گیرند.
در ادامه این نشست تخصصی، علی همتی، عضو هیئت مدیره اتحادیه تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران نیز با اشاره به تجربه خود در حوزه کارآفرینی گفت: یکی از مهمترین چالشها در صنعت تولید، تامین نیروی انسانی ماهر است. او تاکید کرد که فعالیتهای تولیدی، حتی اگر ساده باشند، نقش مهمی در ارتقای جایگاه صنعت کشور دارند.
وی همچنین به مشکلات ناشی از قاچاق کالا اشاره کرد و هشدار داد: واردات بیرویه میتواند زنجیره تولید و اشتغال داخلی را آسیبپذیر کند. اما حمایت قانونی و تقویت قوانین مجلس در این زمینه، نقش مهمی در حفظ سرمایهگذاری و انگیزه تولیدکنندگان خواهد داشت.
این عضو هیئت مدیره اتحادیه پوشاک ایران یادآور شد که محدودیت واردات برخی برندها در سال ۱۳۹۶ باعث شد تولیدکنندگان داخلی سطح طراحی و کیفیت محصولات خود را ارتقا دهند و جایگاه خود را در بازار تثبیت کنند.
در پایان این پانل تخصصی مقرر شد کمیتهای مشترک میان مجلس و تشکلهای حوزه نساجی و پوشاک تشکیل شود تا هماهنگی میان این ارکان برای تقویت تولید و کنترل قاچاق برقرار شود.
کارگاه آموزشی «پایداری در صنعت نساجی»
در ادامه برنامههای پاویون مشترک اتاق تهران و انجمن صنایع نساجی،مفاهیم پایداری در صنعت نساجی نیز در قالب یک کارگاه آموزشی مورد واکاوی قرار گرفت.
علی کاکوان، عضو هیئتمدیره جامعه متخصصین نساجی ایران در این کارگاه آموزشی،توسعه پایدار در صنعت نساجی را یک ضرورت راهبردی برای افزایش کیفیت محصولات، بهبود شرایط محیط کسبوکار و تضمین زنجیره تامین اخلاقی و منصفانه عنوان کرد.
کاکوان با اشاره به اینکه توسعه پایدار بر سه رکن اساسی پایداری اجتماعی، پایداری اقتصادی و پایداری زیستمحیطی استوار است، نقش اقتصاد چرخشی را در توسعه پایدار صنعت نساجی حیاتی خواند و افزود: یکی از مهمترین ابزارهای تحقق توسعه پایدار، اقتصاد چرخشی است. اقتصاد چرخشی یک نظام اقتصادی برای کاهش پسماندها و استفاده از منابع با رویکرد بازسازی کننده است و در مقابل رویکرد سنتی اقتصاد خطی قرار میگیرد.
او توضیح داد که اقتصاد چرخشی در صنعت نساجی و بهطور کلی مد و پوشاک، به کاهش استفاده از آب و سایر منابع انرژی در تولید و همچنین انتشار گازهای گلخانهای و سایر آلایندهها میانجامد و فرصتی را برای ایجاد شرایط کاری منصفانه و ایمن برای کارگران نساجی، اطمینان از رعایت استانداردهای پایداری توسط تولیدکنندگان محصولات نساجی و پوشاک و طراحی محصولات پایدار و باکیفیت با استفاده از مواد پایدار و فرایندهای تولید مسئولانه، ایجاد میکند.
او با بیان اینکه «برای تحقق توسعه پایدار به کارگروههای تخصصی و اجرای پروژههای آزمایشی نیاز است» افزود: تربیت نیروی انسانی متخصص برای رشد صنعت نساجی کشور و بهرهگیری از توسعه پایدار در تمام جنبههای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطیاش در این صنعت، الزامی است.
کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت نساجی
در روزهای برپایی نمایشگاههای نساجی و پوشاک یک رویداد آموزشی نیز به موضوع کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت نساجی اختصاص پیدا کرد.
آزاده بشری، از فعالان اکوسیستم استارتاپی در این کارگاه آموزشی از تحول دیجیتال بهعنوان یک الزام اقتصادی، رقابتی و صنعتی برای تداوم فعالیت بنگاههای اقتصادی یاد کرد و توضیح داد که براساس گزارشهای بینالمللی، استفاده هدفمند از راهکارهای تحول دیجیتال میتواند منجر به کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی زمان خاموشی ماشینآلات، افزایش ۱۰ تا ۳۰ درصدی نرخ تولید، رشد ۱۵ تا ۳۰ درصدی بهرهوری نیروی انسانی و کاهش تا ۲۰ درصدی هزینههای کیفیت شود.
به باور او، صنعت نساجی و پوشاک یکی از مستعدترین صنایع برای پذیرش تحول دیجیتال و انقلاب صنعتی چهارم است؛ تحولی که بهرهوری و پایداری اشتغال را همزمان تقویت میکند.
بشری گفت:تنوع و سرعت بالای تغییرات در بازار باعث وابستگی صنعت نساجی به ابزارهای هوشمند شده است و تغییر سریع سلیقه مشتریان، مدهای فصلی، نوسانات تقاضا، بدون تحلیل داده و هوش مصنوعی امکانپذیر نیست. او مصرف بالای آب و انرژی در صنعت نساجی را یکی از گلوگاههای این صنعت عنوان کرد و توضیح داد که با استفاده از ابزارهای هوشمند کنترل لحظهای دما و ابزارهای مشابه، میتوان مصرف انرژی و ضایعات را تا ۳۰ درصد کاهش داد.
او همچنین به وابستگی بالای صنعت نساجی به نیروی انسانی اشاره کرد و گفت: صنعت نساجی یکی از صنایعی است که بهشدت به نیروی انسانی وابسته است و با خودکارسازی بخشی از فرایندهای تکراری و خطاپذیر مانند بازرسی چشمی و کنترل کیفیت، علاوهبر کاهش خطاهای انسانی میتوان به بهبود بهرهوری کلی سازمان کمک کرد.
ضرورت دیجیتالیسازی و یکپارچهسازی فرایندها و بهرهمندی از فناوریهایی مانند بلاکچین با هدف افزایش شفافیت در زنجیره تامین، رهگیری منسوجات و اثبات اصالت محصولات از دیگر موضوعات مطرح شده در این کارگاه آموزشی بود.